Serc

Geschiedenis van Eindhoven

Geschiedenis van Eindhoven

De stad Eindhoven ontstond in een moerasdelta van 5 riviertjes de Dommel, de Gender, de Laak, de Tongelreep en de Rungraaf. Zij kreeg al in 1232 stadsrechten en marktrecht van hertog Hendrik I van Brabant. Het verkrijgen van die stadsrechten moet gezien worden als een tactisch spel binnen de stedenpolitiek van Hendrik I. In 1423 gaf hertog Jan IV van Brabant de stad volledige stadsrechten. 

Van 1413-1434 was Jan van Schoonvorst bestuurder van Eindhoven. In 1419 schonk hij het terrein van zijn burcht aan de reguliere kanunniken van Sint Augustinus die er een klooster op bouwden, het huidige het Augustijnenklooster Mariënhage. Zelf trok hij in een nieuw kasteel, op de plaats waar nu villa Ravensdonck ligt. Dit kasteel maakte deel uit van de vestingwerken die bestonden uit wallen, poorten en een gracht. De stad heeft er toen waarschijnlijk uitgezien als een fort. In 1583 werd, na het Beleg van Eindhoven, de omwalling weer afgebroken. Binnen de wallen lag de middeleeuwse St. Catharinakerk, die in 1860 werd afgebroken en werd vervangen door de huidige neogotische kerk uit 1867, ontworpen door Pierre Cuypers. De kerk valt op door een koor naar het westen. 

Eindhoven heeft in haar bestaan veel moeten doorstaan. Plunderingen door de Heren van Gelre, branden, de pest, de Beeldenstorm en oorlogsgeweld en plunderingen tijdens de 80-jarige oorlog. Ook in de tijd van de Republiek was het niet allemaal pais en vree. Dat kwam pas na de Bataafse Omwenteling in 1795 toen Brabant gelijkgesteld werd met andere gewesten. Eindhovens Patriot  en oud-burgemeester Jan van Hooff kreeg toen een plaats in het landsbeheer. Eindhoven eert hem nu nog met een standbeeld op de Markt.

Ten gevolge van de industriële ontwikkeling, trokken de Eindhovense fabrieken rond 1900 steeds meer werknemers aan. Dat waren onder meer de textielfabrieken, tabaksverwerkers, een stoomlederfabriek, een lucifersfabriek, een sigarenkistmaker en natuurlijk de gloeilampenfabriek Philips vanaf 1891. De stad had economisch profijt van de fabrieken en de fabrikanten. Na de Tweede Wereldoorlog heeft ook de autofabriek DAF, hoewel vóór de oorlog opgericht, fors bijgedragen aan de expansie. In 2003 gaven ruim 9.500 bedrijven in de regio werk aan bijna 130.000 mensen.

In 1920 ontstond de huidige gemeente Eindhoven, toen ook wel Groot-Eindhoven genaamd, uit een fusie van de oorspronkelijke gemeente Eindhoven, die niet veel meer dan de huidige binnenstad omvatte, met de omliggende gemeenten Strijp, Woensel, Gestel, Tongelre en Stratum. Sindsdien zijn er enkele kleinere annexaties en grenscorrecties geweest, waarbij een deel van de voormalige gemeente Geldrop en later een deel van de gemeente Veldhoven werden toegevoegd, het laatste voor de bouw van de Vinexwijk Meerhoven.

Eindhoven is in de Tweede Wereldoorlog grotendeels platgebombardeerd. Daarbij zijn ongeveer 500 woningen verloren gegaan. Ook de fabrieken werden zwaar beschadigd. Hierdoor heeft de binnenstad heel weinig oude gebouwen van voor 1800. Er zijn er nog wel enkele, maar deze zijn meestal verborgen achter nieuwere gevels of zijn dusdanig verbouwd, dat het pand niet meer als oud oogt. Voorbeelden hiervan zijn Rechtestraat 49, Rechtestraat 14 en Stratumseind 49. De monumenten in Eindhoven stammen dus voor het merendeel uit het tijdperk na 1800.